ცდა 9. გამტარების პარალელური შეერთება

შე­დე­გი: Desktop/Einstein%20Lab/fiz.VIII">ფიზ.VIII.7. მოს­წავ­ლეს შე­უძ­ლია მარ­ტი­ვი ელექ­ტ­რუ­ლი და მაგ­ნი­ტუ­რი მოვ­ლე­ნე­ბის კვლე­ვა.

 

ინ­დი­კა­ტო­რი: აგებს ელექ­ტ­რულ წრედს გამ­ტარ­თა პა­რა­ლე­ლუ­რი შე­ერ­თე­ბით, იკ­ვ­ლევს რა­ო­დე­ნობ­რივ კავ­შირს ელექ­ტ­რუ­ლი წრე­დის მა­ხა­სი­ა­თე­ბელ პა­რა­მეტ­რებს შო­რის.

 

ცდის ორ­გა­ნი­ზა­ცია: მოს­წავ­ლე­ე­ბი მუ­შა­ო­ბენ ჯგუ­ფუ­რად.

 

რას ვიკ­ვ­ლევთ: რო­გო­რია წრე­დის სრუ­ლი წი­ნა­ღო­ბა პა­რა­ლე­ლუ­რი შე­ერ­თე­ბის დროს. რო­გო­რაა გა­ნა­წი­ლე­ბუ­ლი დე­ნე­ბი წი­ნა­ღო­ბებს შო­რის.

 

ცდის მი­ზა­ნი: გამ­ტარ­თა პა­რა­ლე­ლუ­რი შე­ერ­თე­ბის შეს­წავ­ლა, ელექ­ტ­რუ­ლი წრე­დის გა­ან­გა­რი­შე­ბა.

 

ცდის­თ­ვის სა­ჭი­რო ხელ­საწყო­ე­ბი:

1) ამ­პერ­მეტ­რი (F0029) – 3 ც;
2) ვოლ­ტ­მეტ­რი (F0596);
3) წი­ნა­ღო­ბა­თა ნაკ­რე­ბი (F0205);
4) კვე­ბის წყა­რო (F0011);

 

ცდის მსვლე­ლო­ბა:

1) მი­უ­ერ­თეთ წი­ნა­ღო­ბა­თა ნაკ­რე­ბი კვე­ბის წყა­როს 2 და 4 წერ­ტი­ლე­ბით;

გამტართა პარალელური შეერთება

2) 2 და 3 წერ­ტი­ლე­ბი მი­ა­ერ­თეთ ერ­თ­მა­ნეთ­თან სა­დე­ნით - R2 და R3 წი­ნა­ღო­ბე­ბი ერ­თ­მა­ნეთ­თან პა­რა­ლე­ლუ­რად იქ­ნე­ბა ჩარ­თუ­ლი;
3) 2 და 4 წერ­ტი­ლებ­თან პა­რა­ლე­ლუ­რად მი­ა­ერ­თეთ ვოლ­ტ­მეტ­რი;
4) 2 წერ­ტილ­სა და კვე­ბის წყა­როს მომ­ჭერს შო­რის მიმ­დევ­რო­ბით ჩარ­თეთ პირ­ვე­ლი ამ­პერ­მეტ­რი;
5) R2 და R3 წი­ნა­ღო­ბებ­თან მიმ­დევ­რო­ბით მი­ა­ერ­თეთ მე­ო­რე და მე­სა­მე ამ­პერ­მეტ­რი;
6) ჩა­კე­ტეთ წრე­დი, აიღეთ ვოლ­ტ­მეტ­რის ჩვე­ნე­ბა U და შე­ი­ტა­ნეთ ცხრილ­ში;
7) აიღეთ ამ­პერ­მეტ­რე­ბის ჩვე­ნე­ბე­ბი I1, I2. I3 და შე­ი­ტა­ნეთ ცხრილ­ში;

8) გა­მოთ­ვა­ლეთ წრე­დის სრუ­ლი წი­ნა­ღო­ბა წრედის წინაღობის ფორმულა და შე­ი­ტა­ნეთ ცხრილ­ში;
9) ნაც­ვ­ლად 2 და 3 წერ­ტი­ლე­ბი­სა, ერ­თ­მა­ნეთს სა­დე­ნით მი­უ­ერ­თეთ 1 და 4 წერ­ტი­ლე­ბი - ამ დროს R2 და R1 წი­ნა­ღო­ბე­ბი ერ­თ­მა­ნეთ­თან პა­რა­ლე­ლუ­რად იქ­ნე­ბა ჩარ­თუ­ლი;
10) გა­ი­მე­ო­რეთ 3) - 8) პუნ­ქ­ტებ­ში აღ­წე­რი­ლი პრო­ცე­დუ­რე­ბი, გა­ით­ვა­ლის­წი­ნეთ, რომ R3 წი­ნა­ღო­ბის ნაც­ვ­ლად გექ­ნე­ბათ წი­ნა­ღო­ბა.

წრედის წინაღობის დაანგარიშების შედეგები


ცდის ანა­ლი­ზი: სთხო­ვეთ მოს­წავ­ლე­ებს - ყუ­რადღე­ბით გა­ა­ა­ნა­ლი­ზონ ცხრი­ლის მო­ნა­ცე­მე­ბი, რის სა­ფუძ­ველ­ზეც შე­იძ­ლე­ბა და­ად­გი­ნონ კა­ნონ­ზო­მი­ე­რე­ბე­ბი:

 I1 = I2 + I3   და  ფორმულა; ანუ, ჯერ ერ­თი, სრუ­ლი დე­ნი ცალ­კე­ულ უბ­ნებ­ზე დე­ნე­ბის ჯა­მის ტო­ლია, და მე­ო­რე - დე­ნე­ბი წი­ნა­ღო­ბე­ბის უკუპ­რო­პორ­ცი­უ­ლია. იმა­ვე ცხრი­ლის მო­ნა­ცე­მებ­ზე დაყ­რ­დ­ნო­ბით მოს­წავ­ლე­ებს კი­დევ ერ­თი კა­ნონ­ზო­მი­ე­რე­ბის აღ­მო­ჩე­ნა შე­უძ­ლი­ათ: R=R2*R2/R2+R3.

 

რე­კო­მენ­და­ცია: გა­ი­მე­ო­რეთ ცდა სა­მი წი­ნა­ღო­ბის კომ­ბი­ნა­ცი­ე­ბის­თ­ვის: ჩარ­თეთ წი­ნა­ღო­ბა­თა ნაკ­რე­ბი წრედ­ში წერ­ტი­ლე­ბით 2 და 4, ერ­თ­მა­ნეთს სა­დე­ნე­ბით მი­უ­ერ­თეთ 1 და 4, 2 და 3 წერ­ტი­ლე­ბი - ამ დროს R1, R2 და R3 წი­ნა­ღო­ბე­ბი ერ­თ­მა­ნეთ­თან პა­რა­ლე­ლუ­რად იქ­ნე­ბა ჩარ­თუ­ლი; გა­ით­ვა­ლის­წი­ნეთ, რომ და­მა­ტე­ბით დაგ­ჭირ­დე­ბათ ამ­პერ­მეტ­რი.

რო­ცა მოს­წავ­ლე­ე­ბი გა­ი­წა­ფე­ბი­ან, შე­იძ­ლე­ბა უფ­რო რთუ­ლი წრე­დე­ბის აგე­ბაც.

 

ინ­ტერ­ნეტ­რე­სურ­სი: http://www.yo­u­tu­be.com/watch?v=BDEyvgrp8N4