ქიმ.IX.8. (EN)

Grade IX

მოსწავლეს შეუძლია  აღწეროს ქიმიური რეაქციების როლი   ახალი  მასალების წარმოებასა   და ენერგიის მიღებაში

Directions:ქიმიური მოვლენები
Subject group:Natural Sciences
Subject:Chemistry

indicators

  • აღწერს და აფასებს სხვადასხვა ტიპის საწვავს  თბოუნარიანობის მიხედვით;
  • აკავშირებს სხვადასხვა მეტალის მონაწილეობით მიმდინარე ჩანაცვლების რეაქციების შედეგად გამოყოფილ ენერგიებს მეტალთა  აქტიურობის მწკრივში ამ მეტალების მდებარეობასთან  (მაგ., მეტალთა აქტიურობის მწკრივში ერთმანეთისგან უფრო მეტად დაცილებული მეტალები წყვილის, მაგნიუმისა და სპილენძის, მონაწილეობით მიმდინარე ჩანაცვლების რეაქციებში უფრო  მეტი ენერგია გამოიყოფა, ვიდრე ნაკლებად დაცილებული წყვილის, რკინისა და სპილენძის,  მონაწილეობით მიმდინარე ანალოგიურ რეაქციებში);
  • ასახელებს ქიმიური რეაქციების ენერგიის წყაროდ გამოყენების მაგალითებს (მაგ., ასანთი, ქიმიური ელემენტი, ბატარეა);
  • განასხვავებს ერთმანეთისგან ეგზოთერმულ და ენდოთერმულ რეაქციებს;
  • აღწერს არატრადიციული საწვავის (მაგ., წყალბადი) გამოყენების დადებით და უარყოფით მხარეებს (მაგ., დადებითი – არ გამოჰყოფს ნახშირორჟანგს, სინათლეს, უარყოფითი – ფეთქებადსაშიშია, შენახვისთვის საჭიროებს შეკუმშვას);
  • მსჯელობს, რა ნაერთები წარმოიქმნება ნახშირწყალბადების წვისას;
  • მეთანის წვის მაგალითზე მსჯელობს სხვადასხვა პირობაში ნახშირწყალბადების წვის პროდუქტებზე (სრული წვისას წარმოიქმნება წყალი და ნახშირბადის დიოქსიდი, არასრული წვისას _ წყალი და ნახშირბადის მონოქსიდი, უჰაერო სივრცეში წვისას _ წყალი და ნახშირბადი);
  • აკავშირებს ნავთობის ენერგიის წყაროდ გამოყენებას ნავთობის შედგენილობაში  ნახშირწყალბადების არსებობასთან;
  • აღწერს საწვავის მოპოვების გზებს (მაგ., ბუნებრივი გაზი მოპოვება, ნავთობის მოპოვება);
  • მოიპოვებს და წარმოადგენს ინფორმაციას ნავთობის როლზე ფართო მოხმარების საგნების წარმოებაში; მსჯელობს პოლიმერების როლზე თანამედროვე ადამიანის ცხოვრებაში, მათი გამოყენების დადებით და უარყოფით მხარეებზე;
  • მსჯელობს ქიმიური რეაქციების როლზე სხვადასხვა  პროდუქტის  (მაგ., წამლების, პლასტმასების, ქსოვილების, საკვების) წარმოებაში. 

resources